Pracownicze programy emerytalne (PPE) i pracownicze plany kapitałowe (PPK) to  formy grupowego oszczędzania na cele emerytalne dla wszystkich zatrudnionych płacących składki ZUS, niezależnie od formy zatrudnienia.

Mechanizm ich działania jest podobny, dlatego przedsiębiorstwa, które na moment objęcia ich obowiązkiem wprowadzenia PPK prowadzą PPE ze składką od pracodawcy min. 3,5% oraz, w których uczestniczy minimum 25% zatrudnionych, są zwolnione z obowiązku stworzenia PPK.

Poznaj różnice!

 

PPE

PPK

Zasady utworzenia programu

PPE są programem w pełni dobrowolnym, zarówno dla pracodawców jak i dla pracowników

Wprowadzenie PPK jest co do zasady obowiązkiem każdego podmiotu zatrudniającego. Ustawa o PPK, zgodnie z poniższym harmonogramem, obejmie podmioty zatrudniające co najmniej:

250 osób – od 1 lipca 2019 r.,

50 osób  - od 1 stycznia 2020 r.,

20 osób – od 1 lipca 2020 r.,

pozostałe podmioty – od 1 stycznia 2021 r.

Uczestnicy

Pracownicy, a jeżeli umowa zakładowa tak stanowi, także osoby wykonujące pracę nakładczą, osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, członkowie rad nadzorczych wynagradzani z tego tytułu.

Pracownicy, jak i osoby związane z firmą umową zlecenia, umową agencyjną, członkowie rad nadzorczych wynagradzani z tego tytułu czy osoby fizyczne wykonujące pracę nakładczą.

Umowy

  • Umowa zakładowa zawierana pomiędzy pracodawcą a reprezentacją pracowników,
  • Umowa o zarządzanie zawierana pomiędzy pracodawcą a instytucją finansową
  • Umowa o zarządzanie PPK zawierana pomiędzy pracodawcą a instytucją finansową

Składka

Składki na PPE dzielą się na dwa rodzaje:

  • Składki podstawowe - finansowane przez pracodawcę - do 7% wynagrodzenia brutto.
  • Składki dodatkowe - finansowane przez uczestnika PPE, do kwoty odpowiadającej czteroipółkrotności przeciętnego    prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok (w roku 2019 jest to kwota 21 442,5zł).

Wpłaty na PPK dzielą się na dwa rodzaje:

  • Podstawowe - obowiązkowe:

              - 1,5% wynagrodzenia finansowane przez pracodawcę oraz

              - 2% wynagrodzenia finansowane przez pracownika

  • Dodatkowe:

             - do 2,5% wynagrodzenia finansowane przez pracodawcę oraz

             - do 2% wynagrodzenia finansowane przez pracownika

Jeśli wysokość wynagrodzenia danego uczestnika PPK nie przekracza 1,2-krotności minimalnego wynagrodzenia, to finansowana przez niego wpłata podstawowa może zostać ograniczona do 0,5% wynagrodzenia.

 

Dopłaty od Skarbu Państwa

Brak

  • Wpłata powitalna 250 zł, przyznawana jednorazowo po przystąpieniu do PPK,
  • Coroczną dopłata 240 zł

Podatki i ZUS

Wartość składek podstawowych i dodatkowych na PPE oraz PPK wchodzi do podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jednak nie stanowi podstawy do odprowadzenia składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Przystępowanie do programu

Brak obowiązku przystąpienia do PPE przez pracownika. Do PPE nie może przystąpić osoba, która ukończyła 70 rok życia.

Uczestnikiem PPK staje się automatycznie każda osoba zatrudniona przez pracodawcę (pod warunkiem bycia zatrudnionym przez co najmniej 3 miesiące i wieku poniżej 55 lat). Osoby pomiędzy 55. a 70. rokiem życia mogą zostać uczestnikami PPK wyłącznie na swój wniosek. Do PPK nie może przystąpić osoba, która ukończyła 70 rok życia.

 

Możliwość rezygnacji

Możliwość rezygnacji przez uczestnika z uczestnictwa w PPE w każdej chwili, na podstawie pisemnej deklaracji złożonej przez uczestnika podmiotowi zatrudniającemu.

Możliwość rezygnacji przez osobę zatrudnioną z dokonywania wpłat do PPK w każdej chwili, na podstawie pisemnej deklaracji złożonej pracodawcy. Co cztery lata od 2023 r. następuje automatyczne podjęcie dokonywania wpłat. Uczestnik może ponownie złożyć rezygnację z dokonywania wpłat.

 

Wypłata środków po 60. roku życia.

Po osiągnięciu wieku 60 lat uczestnik PPE może wypłacić zgromadzone środki zarówno w ratach, jak i jednorazowo.

Po osiągnięciu 60. roku życia każdy uczestnik PPK może:

  • jednorazowo wypłacić do 25% wartości zgromadzonych środków a pozostałą część w co najmniej 120                       miesięcznych ratach, albo
  • zdecydować się na wypłatę całości środków w co najmniej 120 miesięcznych ratach.

Wypłata środków przed 60. rokiem życia.

Uczestnik decydujący się na wypłatę środków zgromadzonych w ramach PPE przed osiągnięciem 60. roku życia (czyli dokonanie tzw. zwrotu) musi liczyć się z koniecznością odprowadzenia podatku dochodowego od zysków kapitałowych wynoszącego 19% i przekazania 30% sumy składek podstawowych na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Zwrot środków zgromadzonych w ramach PPK wiąże się z takimi samymi konsekwencjami, jak zwrot środków z PPE z następującymi wyjątkami:

  • do 25% środków zgromadzonych w ramach PPK może zostać wypłacone w przypadku poważnego                            zachorowania uczestnika PPK, jego małżonka lub jego dziecka,
  • do 100% środków zgromadzonych w ramach PPK może zostać wypłacone celem pokrycia wkładu własnego na       cele mieszkaniowe (jednak środki te będą musiały zostać zwrócone najpóźniej po upływie 15 lat).

Rola związków zawodowych / reprezentacji pracowników.

Utworzenie PPE wymaga zawarcia umowy zakładowej przez pracodawcę z reprezentacją pracowników tworzoną m.in. przez przedstawicieli wszystkich zakładowych organizacji związkowych działających w danym podmiocie.

Brak porozumienia pracodawcy z pracownikami uniemożliwia utworzenie PPE.

 

Pracodawca w porozumieniu z zakładową organizacją związkową wybiera instytucję finansową, z którą zostanie zawarta umowa o zarządzanie PPK.

Jeśli pracodawca nie dojdzie do porozumienia z reprezentacją zatrudnianych osób na miesiąc przed obowiązkowym terminem wprowadzenia PPK, to może samodzielnie wybrać instytucję finansową i zawrzeć z nią umowę o zarządzanie PPK.